برنامه ریزی عصبی کلامی (NLP) و کاربردهای آن

برنامه ریزی عصبی کلامی

به کمک برنامه‌ ریزی عصبی کلامی (NLP) می‌توانید مغز خود را بر اساس نوع تفکر و الگوی رفتاری خاصی برنامه‌ریزی کرده تا به نتایج و اهداف دلخواه خود برسید. در این مقاله به معرفی این شاخه جدید از علم و کاربردهای آن در زندگی و موفقیت پرداخته‌ایم.

آیا تا به حال فکر کرده‌اید…

  • چگونه می‌توانید خود را نسبت به مسائل گوناگون اطراف برنامه‌ریزی کنید؟
  • چگونه می‌توانید رفتار و عادت‌های غلط و نامطلوب خود را کنار بگذارید؟
  • چگونه می‌توانید باورهای خود را تغییر دهید؟
  • چگونه می‌توانید با دیگران ارتباطات موثری برقرار کنید؟
  • و چگونه…

پاسخ تمام این پرسش‌ها در مغز و ذهن همه ما نهفته است و جالب است بدانید ما می‌توانیم مغز خود را مانند کامپیوتر برنامه‌ریزی کنیم و از این طریق برای رسیدن به خواسته‌ها و اهداف خود بهره ببریم.

در حقیقت برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی برای تمامی این پرسش‌ها و موقعیت‌های مشابه پاسخ‌های خوبی دارد.

برنامه ریزی عصبی کلامی

برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی چیست؟

برنامه‌ ریزی ‌عصبی ‌کلامی مجموعه‌ای از رویکردها است که هدف آن بهبود مهارت‌های ارتباطی و افزایش میزان اثربخشی این مهارت‌ها می‌باشد.

به زبان ساده، این رویکرد بیان می‌کند که اگر نوع تفکر و الگوی رفتاری افراد موفق را درک کرده و آن را تقلید کنید، می‌توانید تقریباً مشابه نتایج آن‌ها را به دست بیاورید.

برای درک بهتر برنامه‌ریزی ‌عصبی ‌کلامی، زمانی را تصور کنید که پس از انجام یک وظیفه سخت، رئیستان، شما را به اتاق خود فراخوانده است یا احساسی را تصور کنید که پس از یک سخنرانی به شما دست داده است و یا حتی می‌توانید به کودکی تبدیل شوید که باخشم پدر و مادرش مواجه شده است.

چه واکنش‌هایی در این شرایط نشان می‌دهید؟ در چنین شرایطی، اغلب اوقات عکس‌العمل‌های ما به‌طور غیرارادی و بدون اینکه آگاهانه در موردشان فکر کنیم، اتفاق می‌افتند.

شاید این واکنش‌های غریزی اثر مثبتی داشته و مفید داشته باشند. اما این امکان هم هست که واکنش‌ها، اثرات نامطلوب و منفی داشته باشند.

به کمک برنامه‌ ریزی‌ عصبی ‌کلامی، می‌توان یاد گرفت؛ چگونه واکنش‌های خود را به مسیری هدایت کرد تا اثرات مثبتی بر جای بگذارند.

نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که برنامه‌ ریزی ‌عصبی ‌کلامی ‌با وجود اینکه نوعی رویکرد و روش است، اما در عین حال دارای تکنیک‌ها و فنونی است که باید آنها را آموخت.

برنامه ریزی عصبی کلامی

برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی چگونه پایه‌ریزی شد؟

رویکردهای برنامه‌ ریزی‌ عصبی ‌کلامی، از دهه 70 میلادی‌، با مطالعه دو روان‌درمانگر آمریکایی روی افرادی که در برقراری ارتباط، مهارت زیادی داشتند، پایه‌ریزی شد.

آن‌ها با بررسی فعالیت‌های چند بازرگان بزرگ و یک هیپنوتیزور معروف به این نتیجه رسیدند که انسان همیشه در حال برنامه‌ریزی‌شدن برای زندگی خودش است و این برنامه‌ریزی توسط ضمیر ناخودآگاه وی انجام می‌شود و فرد موفقیت یا شکست در هر کاری را برای خودش برنامه‌ریزی می‌کند.

بنابراین با ایجاد و به‌کارگرفتن دستگاه‌های خاصی می‌توان این برنامه‌ریزی را به سمت دلخواه هدایت کرد. پس‌ از این مرحله، برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی به مرور به شکل امروزی خود (با حدود 300 روش و تکنیک مختلف) نزدیک‌تر شد.

برنامه ریزی عصبی کلامی
ریجارد بندلر و جان گریندر بنیان‌گذاران برنامه‌ ریزی عصبی کلامی (NLP)

برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی چه کاربردهایی دارد؟

از برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی می‌توانید برای بالا بردن مهارت‌های‌تان در رفتار مثبت و سازنده استفاده کنید. تکنیک‌های این رویکرد به شما کمک می‌کند تا هنگام برقراری ارتباط با افراد، تفاهمی دوطرفه با آنان پیداکرده و طوری صحبت کنید که هم فهمیده شوید و هم دیگران را به خوبی بفهمید.

در اینجا به چند مورد از کاربردهای برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی اشاره می‌شود:

  • با بهره‌گیری از الگوها و مهارت‌های زبانی می‌توانید در گفتگوهای‌تان سؤالات قدرتمند و تأثیرگذارتری بپرسید و نتایج مثبتی بگیرید.
  • قادر خواهید بود که بفهمید از یک موقعیت خاص چه نتیجه‌ای می‌خواهید و بعد ببینید که آیا دارید به ‌طرف آن نتیجه حرکت می‌کنید یا در حال دور شدن از آن هستید.
  • به خوبی می‌توانید در زمینه عوض‌کردن رفتارتان انعطاف‌ به خرج دهید. مثلاً فرض کنید می‌خواهید مذاکره‌ موفقی در مورد یک قرارداد کاری داشته باشید.
    با استفاده از برنامه‌ریزی عصبی کلامی، می‌توانید از آنچه می‌خواهید بگویید و مدل گفت‌وگوی خود آگاهی بیشتری پیدا کنید. ضمن اینکه می‌توانید بفهمید آیا طرف مقابل به سخنرانی شما جذب‌ شده‌است یا خیر.
    این آگاهی به شما کمک می‌کند که هر جا لازم بود، رفتار و گفتارتان را تغییر دهید و به‌ این ‌ترتیب احتمال موفقیت شما افزایش می‌یابد.
    همچنین می‌توانید فرض کنید، در میان یک بحث جنجالی گرفتارشده‌اید! برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی به کمک شما می‌آید تا درک‌تان از موقعیت را عوض کرده تا خود را به‌ جای طرف مقابل‌ بگذارید. طبیعتاً این باعث می‌شود به‌سرعت، به یک تفاهم دست پیدا کنید.
    وقتی‌که قصد جمع‌بندی بحث را دارید، می‌توانید به‌جای اینکه فوری با نتیجه نهایی موافقت کرده و یا سراغ جزئیات بروید، از برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی کمک بگیرید تا با نگاهی از بالا، ابعاد کلی بحث را بهتر ببینید.
  • به کمک برنامه‌ریزی‌ عصبی‌ کلامی می‌توانید اعتماد به ‌نفس خود را برای سخنرانی در جمع بالا ببرد. اگر زمانی که اعتماد به ‌نفس کافی دارید، حالات درونی خود را بکاوید و از آن‌ها آگاه شوید.
    مثلا می‌توانید بین این تصاویر و هیجانات و موقعیت‌هایی که در آن‌ها زیاد به خودتان اطمینان ندارید، تداعی ایجاد کنید. ذهن به‌طور ناخودآگاه این تغییرات جزئی را درک کرده و اعتماد‌ به ‌نفس شما را بالا می‌برد.

برنامه ریزی عصبی کلامی

برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی‌ چگونه باعث موفقیت می‌شود؟

شاید بتوان برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی را به آینه‌ای تشبیه کرد که با نشان‌دادن نوع ارتباطات و کنش و واکنش‌های افراد از زاویه دید بیرونی، کمک می‌کند خود را بهتر بشناسید.

این آینه نشان می‌دهد چگونه می‌توانید تفاهم‌های دوجانبه و چندجانبه، با دیگران به وجود آورید و از این طریق اثرات مثبت ایجاد کنید.

در حقیقت، دانش برنامه‌ریزی‌ عصبی‌ کلامی‌ می‌تواند هر فردی را به‌سوی پیشرفت و تکامل تغییر دهد؛ به شرطی که این روش در تمام ابعاد زندگی وی جاری باشد و جزء فرهنگ شخصی او شود.

در واقع برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی با ایجاد برنامه‌ریزی مجدد ذهن، از طریق ایجاد مسیرهای عصبی جدید، راه‌های تازه‌تری پیش روی فرد می‌گذارد.

انسان‌ها از طریق تصاویر و فیلترهای ذهنی به تفسیر وقایع اطراف می‌پردازند. این فیلترها در برنامه‌ ریزی ‌عصبی ‌کلامی تحت عنوان «نقشه ذهنی» تعبیر می‌شود.

نقشه ذهنی بسته به شخصیت و باورهای افراد می‌تواند بسیار متفاوت باشد. هر فردی نقشه ذهنی خود را دارد؛ بنابراین برای درک دیدگاه دیگران و برقراری ارتباط مؤثر، باید به نقشه ذهنی هر فرد احترام گذاشت و آن را درک کرد.

برنامه ریزی عصبی کلامی

آیا برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی می‌تواند روشی برای سوءاستفاده باشد؟

گاهی افراد فکر می‌کنند برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی روشی برای گول‌زدن است تا با این روش دقیقاً همان کاری را بکنند که ما می‌خواهیم.

مثل بازاریاب سمجی که شما را به خریدن چیزی که واقعا به آن احتیاجی نداشتید، راضی می‌کند. بله، برنامه‌ ریزی‌ عصبی ‌کلامی‌ می‌تواند به این شکل هم استفاده شود.

با این وجود، این خود ابزار نیست که باعث فریب می‌شود، بلکه نحوه‌ استفاده از آن است. مثل چاقو که هم برای قتل به کار می‌رود و هم برای بریدن کیک تولد!

یک سوء برداشت رایج دیگر این است که از برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی‌ برای تشخیص دروغ به کمک حرکات چشم استفاده می‌شود.

بخشی از روند پرورش‌ بینش حسی، تشخیص حرکات نامحسوس چشم و درک معنای متفاوت هرحرکت است. اما به این انتقاد این‌گونه می‌توان پاسخ داد که معنای حرکات چشم هر کسی فقط مختص خود اوست،

بنابراین قبل از استفاده از برنامه‌ ریزی‌ عصبی ‌کلامی ‌برای پیداکردن دروغ‌های دیگران، اول معنای هر حرکت آن شخص خاص را باید بیابیم! پس نمی‌توان گفت برنامه‌ ریزی‌ عصبی‌ کلامی‌ یک دروغ‌سنج پیشرفته است و می‌تواند خیلی راحت دروغ‌های دیگران را برای شما آشکار کند!

برنامه ریزی عصبی کلامی

/ انتهای مقاله

برای اطلاع از آخرین مطالب و رویدادهای آموزشی و تحلیل‌ها، عبدالحکیم بایی را اینستاگرام دنبال کنید.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید