شاخص بورس و انواع آن

شاخص بورس

حتماً شما هم در بخش‌­های مختلف خبری دیده‌­اید که مجری اخبار، تغییرات شاخص بورس را با اعداد و ارقام مختلف بیان می­‌کند. اما این اعداد و ارقام چه معنایی دارند؟ کسانی که در بازارهای سرمایه مثل بورس فعالیت می­‌کنند، برای اینکه به سود موردنظرشان دست یابند، باید روند قیمت­‌ها یا سهام شرکت­‌ها را بررسی کنند. شاخص بورس یکی از مهم‌­ترین ابزارهایی است که با آن می­‌توان این روندها را بررسی کرد.

شاخص بورس چیست؟

شاخص یا «ایندکس»، معیاری آماری است که تغییرات را نشان می‌­دهد. بر مبنای همین تعریف ساده، شاخص بورس هم معیاری است که میانگین تغییرات بازار بورس را نشان می­‌دهد. شاخص بورس شامل اطلاعات عمومی قیمت یا بازدهی در میان تمام یا گروهی از شرکت­‌های بورسی هستند که از آن­ها برای بررسی وضعیت بورس مربوطه استفاده می­‌شود.

چرا لازم است از شاخص بورس استفاده کنید؟

برای اینکه معامله‌­گر خوبی باشید، باید وضعیت بورس را از جنبه­‌های مختلفی بررسی کنید. شاخص­‌های گوناگون می­‌توانند زوایای متفاوت و گاهاً پنهان بازار بورس را به شما نشان دهند.

مثلا سود شرکت‌­ها در دوره­‌های مختلف و یا روند بازدهی انواع سهام به شما کمک می­‌کند تا درباره خرید، فروش یا نگهداری آن­ها تصمیم­‌گیری کنید.

فعالان بازار بورس از طریق تجزیه و تحلیل شاخص‌­ها می‌توانند وضعیت کلی بازار را بسنجند و حتی تغییرات احتمالی قیمت‌ها را در آینده دنبال کنند.

شاخص بورس را می­‌توان به داشبورد ماشین تشبیه کرد. عناصر زیادی در یک اتومبیل وجود دارد که قابل سنجش است. از دور موتور و فشار روغن تا سرعت حرکت و دمای آب و پارامترهای دیگر. اما تعدادی از مهم‌­ترین آنها برای نمایش جلوی فرمان قرار دارند.

داشبورد ماشین وظیفه دارد تا از میان انبوه اتفاقاتی که داخل خودرو می‌­افتد، مهم­‌ترین موارد را به شکل خلاصه در اختیار راننده بگذارد. شاخص بورس هم مثل داشبورد ماشین، باید مهم­‌ترین اتفاقاتی که در این بازار می­‌افتد را در اختیار معامله­‌گر قرار دهد.

[alert type=”success”]بخوانید: چگونه در بورس موفق شویم؟[/alert]

شاخص بورس

چگونه می­‌توانید از شاخص‌­های بورس استفاده کنید؟

روش اندازه‌گیری هر شاخص، منحصر به همان شاخص است و معمولاً رقم فعلی یک شاخص را نمی­‌توانید با شاخصی دیگر مقایسه کنید؛ بنابراین برای مقایسه دو شاخص مختلف بهتر است به جای عدد فعلی آنها، درصد تغییرات شاخص‌ها را نسبت به‌روز یا ماه قبل با هم مقایسه کنید.

به همین منظور شاخص‌­های مختلفی برای سنجش عملکرد سهام و صندوق­‌های سرمایه‌­گذاری وجود دارد که در زیر به طور خلاصه به چند نمونه از آنها می­‌پردازیم:

شاخص کل بورس

همان شاخصی که در اخبار و رسانه­‌ها درباره آن بیشتر صحبت می­‌شود. پرکاربردترین شاخص بورس در بین معامله­‌گران و فعالان بازار بورس، شاخص کل است که سطح عمومی قیمت‌­ها و سود سهام شرکت‌های پذیرفته شده در بورس را نشان می­‌دهد.

با تغییر در شاخص کل، بازدهی سهام سهام‌داران هم دستخوش تغییرات می­‌شود. برای درک بهتر مفهوم شاخص کل فرض کنید از سهام تمام شرکت‌های بورسی هر کدام یک سهم خریداری کردید. در این­صورت تغییرات شاخص کل بورس برابر با میزان بازدهی سهام شما خواهد بود.

پس با این شاخص می­‌توان هم تغییرات قیمت سهام و هم سودهای سالیانه­‌ای را که شرکت­‌ها به شما پرداخت می­‌کنند، محاسبه کنید. طبق فرمول محاسبه شاخص کل، هرچه شرکت­‌ها بزرگ­تر باشند و سرمایه بیشتری داشته باشند، تاثیر بیشتری بر شاخص کل خواهند داشت.

شاخص قیمت

پس از شاخص کل، شاخص قیمت مهم‌­ترین شاخص بورس است. این شاخص روند عمومی قیمت سهام همه شرکت‌های پذیرفته در بورس اوراق بهادار را نشان می­‌دهد.

برای مثال فرض کنید شاخص قیمت بورس در یک سال ۳۰ درصد رشد داشته است. در این صورت می­‌توانیم بگوییم سطح عمومی قیمت­‌ها در بورس در یک ­سال گذشته به طور متوسط ۳۰ درصد رشد داشته است.

تفاوت اصلی این شاخص با شاخص کل این است که در شاخص قیمت، تنها قیمت سهام شرکت­‌های بورسی محاسبه می­‌شود، اما در شاخص کل، سود پرداختی سالیانه هم علاوه بر قیمت‌­ها، در فرمول لحاظ می­‌شود. مثل شاخص کل، در اینجا هم هرچه شرکت­‌ها بزرگ­تر باشند و سرمایه بیشتری داشته باشند، تاثیر بیشتری روی شاخص قیمت می­‌گذارند.

[alert type=”success”]بخوانید: آشنایی با مهم­ترین اصطلاحات بورس[/alert]

شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

۳۰ شرکت بزرگ، به شرکت­‌هایی گفته می­‌شود که ارزش بازار (حاصل­ضرب قیمت روز سهام شرکت در تعداد سهام آن شرکت) آنها از سایر شرکت­‌ها بیشتر است و شاخص ذکر شده هم‌سطح عمومی قیمت سهام این شرکت­‌ها را نشان می­‌دهد.

شاخص ۵۰ شرکت فعال‌تر

شاخص ۵۰ شرکت فعال­‌تر، تغییرات سطح عمومی قیمت سهام ۵۰ شرکتی که سهام آنها از سایر شرکت‌­ها نقد شونده­‌تر است را نشان می‌دهد.

فهرست شرکت‌های فعال بر اساس میزان نقد شوندگی سهامشان هر سه ماه یکبار در بورس منتشر می­‌شود. اما نقدشوندگی چیست؟ هر شرکتی که سهامش در بورس آسان­‌تر و سریع­تر خرید و فروش شود به اصطلاح نقد شوندگی بیشتری دارد.

شاخص صنعت

شاخص صنعت، سطح عمومی قیمت سهام شرکت‌­هایی که در صنعت فعال هستند را نشان می­‌دهد. صنایع مختلف و بزرگ مثل خودروسازی، فلزات اساسی مثل فولاد و مس و محصولات شیمیایی مثل مشتقات نفت ازجمله این صنایع هستند.

شاخص واسطه‌گری‌های مالی

بسیاری از شرکت‌ها در حوزه واسطه­‌گری مالی فعالیت می­‌کنند. ازجمله این شرکت­‌ها می­‌توان به هلدینگ­‌ها، شرکت­‌های سرمایه‌گذاری و لیزینگ­‌ها اشاره کرد. شاخص واسطه‌­گری­‌های مالی سطح عمومی قیمت این شرکت­‌ها را نشان می­‌دهد.

شاخص بازار اول و بازار دوم

بورس اوراق بهادار تهران در حقیقت دارای دو بازار است. در بازار اول شرکت‌­هایی هستند که از نظر میزان سرمایه، وضعیت سودآوری و همچنین میزان سهام در اختیار مردم در وضعیت بهتری قرار دارند. در نتیحه سایر شرکت­‌ها در دسته بازار دوم قرار می­‌گیرند.

بنابر بر تعاریف بالا، شاخص بازار اول بیانگر سطح عمومی قیمت سهام در شرکت‌های فعال در بازار اول و شاخص بازار دوم بیانگر سطح عمومی قیمت سهام در شرکت‌های فعال در بازار دوم است.

[alert type=”success”]بخوانید: بازار آتی سکه چیست؟[/alert]

شاخص بورس

دو اشتباه رایج در تفسیر شاخص بورس!

۱. مثبت یا منفی بودن شاخص‌­ها

مثبت یا منفی­ بودن شاخص­‌ها الزاماً به معنای سودآور یا زیان‌آور بودن کلیه سهام موجود در بورس نیست! بلکه تنها وضعیت کلی بورس را به شما نشان می­‌دهد.

دلیل این امر این است که شرکت­‌های بزرگ با وزن زیاد (از نظر سرمایه و ارزش) تأثیر بیشتری بر شاخص‌­ها دارند و در حالی‌که وضعیت کلی خوب نیست، ممکن است شاخص‌­ها را مثبت نشان دهند و بالعکس! برای نیفتادن در دام این اشتباه بهتر است شاخص‌­های هم‌وزن با هم مقایسه شوند.

[alert type=”success”]بخوانید: مهارت­ها و توانایی­های یک معامله­گر[/alert]

۲. ساعات آماتورها

واقعیت این است که برای حرفه‌ای بودن در بازار بورس و کسب درآمد بهتر باید حرفه‌­ای رفتار کنید! یک قانون نانوشته در بورس این است: ساعات اولیه روز ساعات مخصوص آماتورها است. آنها به‌جای تکیه‌ بر شاخص بورس و مطالعه عمیق بازار، بر اساس اخباری که دیشب شنیده یا در روزنامه­‌ها خوانده­‌اند، به سراغ خرید یا فروش سهام خود می­‌روند.

اما این کار یک معامله­‌گر حرفه‌­ای نیست. معامله‌گران باهوش و زیرک اجازه می­‌دهند موج اخبار فروکش کند و در ساعات آخر تصمیمات نهایی خود را می­‌گیرند.

شاخص بورس

/ انتهای مقاله

برای اطلاع از آخرین مطالب و رویدادهای آموزشی و تحلیل‌ها، عبدالحکیم بایی را اینستاگرام دنبال کنید.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید