ورود به بورس از طریق صندوق‌ های سرمایه گذاری یا سبدگردانی

در مقاله پیش رو، قصد داریم سرمایه‌گذاری در بورس را به صورت خیلی ساده توضیح دهیم. این مقاله به خصوص برای افرادی که تازه‌کار هستند و دوست دارند به صورت اصولی و منطقی در این بازار فعالیت کنند، مفید است.

معرفی صندوق‌های سرمایه گذاری

اگر مجموعه مقاله‌های الفبای بورس را دنبال کرده باشید، اطلاعات بسیار زیادی درباره بورس یا به تعبیر بهتر «بازار سرمایه» به دست آوردید. از تاریخچه پیدایش بورس در جهان و ایران نقش و مزایای سرمایه‌گذاری در بورس، معرفی ریسک و بازده سرمایه گذاری و روش‌های مدیریت ریسک‌ تا شیوه‌های خرید و فروش سهام در بورس، اصطلاحات رایج در این بازار و بسیاری از مطالب دیگر.

اما حتما تا کنون با اطلاعاتی که به دست آوردید متوجه این موضوع شده‌اید که شرط اساسی برای سرمایه گذاری موفق در بورس:

اولا قبل از تصمیم‌گیری برای خرید و فروش سهام شرکت‌ها همه اطلاعات و عوامل موثر بر قیمت سهام آن شرکت را به دقت بررسی و تجزیه و تحلیل کنید و بر اساس این اطلاعات نسبت به خرید یا فروش سهام شرکت موردنظر تصمیم‌گیری کنید.

دوما بعد از خرید سهام به طور مستمر این عوامل را ارزیابی کنید و در صورت بروز تغییر در هر یک از عوامل موثر بر ارزش سهم در حال و آینده تصمیمات مناسب بگیرید و سبد سهام خود را براساس شرایط جدید به روز کنید.

چه بسا سهمی که تا ماه گذشته سهم ارزشمند محسوب می‌شد، به علت بروز برخی ریسک‌های جدید سهم ارزنده نباشد و لازم باشد هر چه سریع‌تر آن سهام را بفروشید.

 

بنابراین همانطور که در گذشته هم گفتیم یک سرمایه‌گذار هوشمند باید همواره مراقب سبد سهام خود باشد و در عین حال که نگاه بلندمدت دارد، این نگاه بلندمدت باعث نشود که از وضعیت سهام خود غافل شود و آن را به فراموشی بسپارد.

با این اوصاف شاید برخی افراد که یا تخصص کافی برای تحلیل اطلاعات موثر بر قیمت سهام را ندارند و یا علیرغم داشتن تخصص این فرصت را ندارند که مدام در حال ارزیابی وضعیت سهام خود در بورس، خرید و فروش در این بازار باشند، تصور کنند که سرمایه‌گذاری در بورس برای آن‌ها امکان پذیر نیست.

در این مقاله می‌خواهیم برای این دسته از افراد یک راهکار مناسب و مطمئن ارائه کنیم. در صندوق‌های سرمایه‌گذاری همه علاقمندان به سرمایه‌گذاری در بورس به ویژه افراد غیر‌حرفه‌ای و تازه وارد می‌توانند از این طریق وارد دنیای بورس بشوند.

صندوق سرمایهگذاری چیست؟

قبل از این که به معرفی صندوق‌های سرمایه‌گذاری بپردازیم، لازم است دو روش اصلی برای سرمایه‌گذاری را معرفی کنیم:

  • سرمایه گذاری مستقیم
  • سرمایه‌گذاری غیر مستقیم

در سرمایه‌گذاری مستقیم، سرمایه‌گذار مستقیما پول خود را در جایی سرمایه‌گذاری می‌کند. مثلا وقتی شما مستقیماً به یک کارگزار بورس مراجعه و سهامی می‌خرید، به صورت مستقیم و بدون واسطه سرمایه‌گذاری کردید.

سرمایه گذاری غیرمستقیم، سرمایه‌گذار از طریق یک واسطه سرمایه‌گذاری می‌کند. واسطه‌ای که از نظر سرمایه‌گذار توانایی و صلاحیت لازم برای سرمایه‌گذاری دارد.

فرض کنید برادر یا دوست نزدیک شما دانش و تخصص بسیار زیادی برای سرمایه‌گذاری در بورس دارد و طبیعتا مورد اعتماد شما هم هست. اگر شما به جای اینکه شخصا اقدام به خرید سهام کنید پول خود را در اختیار او قرار دهید تا برای شما در بورس سرمایه‌گذاری کند، در واقع شما یک سرمایه‌گذاری غیرمستقیم انجام داده‌اید.

سرمایه‌گذاری از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری هم یک سرمایه‌گذاری غیرمستقیم محسوب می‌شود. یعنی به جای اینکه سرمایه‌گذاران، خود مستقیما اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار در بورس کنند، پول خود را در اختیار صندوق سرمایه‌گذاری قرار می‌دهند تا متخصصان صندوق اقدام به سرمایه گذاری کنند.

 

 

برای این کار کافی است سرمایه‌گذار به یکی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مراجعه کنند و سهام آن صندوق که اصطلاحاً واحد سرمایه گذاری نام دارد را بخرد.

با خرید واحد سرمایه‌گذاری توسط سرمایه‌گذار پول در اختیار صندوق‌ سرمایه‌گذاری قرار می‌گیرد. سپس مدیران و کارشناسان صندوق سرمایه‌گذاری که افراد متخصص و مورد اعتماد بورس هستند، با این پول اقدام به سرمایه‌گذاری در بورس می‌کنند.

افرادی که واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها را می‌خرند، مانند سهامداران یک شرکت به نسبت سرمایه خود مالک دارایی‌های صندوق هستند. بنابراین هراندازه صندوق، ‌سرمایه‌گذاری مناسب‌تری داشته باشند و بازدهی بیشتری به دست بیاورند، ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری آن‌ها هم بیشتر می‌شود.

همچنین با توجه به اینکه اداره این صندوق‌ها توسط افراد متخصص صورت می‌گیرد، احتمال موفقیت سرمایه‌گذاری از طریق این صندوق‌ها در مقایسه با سرمایه‌گذاری مستقیم به ویژه برای افراد غیرحرفه‌ای بیشتر است و به همین علت است که مسئولان بورس اغلب به مردم توصیه می‌کنند از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری وارد بورس شوند.

 

در مجموع سرمایه‌گذاری از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری مزایای زیر را دارد:

 

استفاده از خدمات کارشناسان

سرمایه‌گذاری موفق در بورس بدون تجربه و دانش لازم ممکن نیست، تنها کسانی می‌توانند در این بازار موفق باشند که علاوه بر دانش و تجربه به طور مرتب مسائل بازار و اطلاعات مرتبط با معاملات را پیگیری کنند. کسانی که در صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، در حقیقت سرمایه خود را به افراد متخصص در بورس می‌سپارند و از این طریق ریسک سرمایه‌گذاری خود را کاهش می‌دهند.

 

تنوع بخشی به سرمایه‌گذاری و کاهش ریسک

کسانی که از طریق صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، هرچند ظاهرا واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها را می‌خرند، اما در حقیقت مالک سبد متنوعی از اوراق بهادار می‌شوند. چون صندوق‌ها با وجوه حاصل از فروش واحدهای سرمایه‌گذاری خود مجموعه‌ای متنوع از اوراق بهادار (اعم از سهام و یا اوراق مشارکت را) می‌خرند. به این ترتیب خریدار واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌ها هم در واقع دارای سبد متنوعی از اوراق بهادار است و ریسک کمتری متحمل می‌شود.

 

قابلیت نقدشوندگی بالا

افرادی که در صندوق‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند، در صورت نیاز به تمام و یا بخشی از سرمایه خود می‌توانند فرم تقاضای واگذاری یا اصطلاحاً ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری خود را تکمیل کنند. بعد از تکمیل و تحویل فرم حداکثر بعد از هفت روز کاری مبالغ مربوطه به حساب آن‌ها واریز می‌شود.

این در حالی است که وقتی فرد مستقیماً سهام شرکت را بخرد،، در صورتی که نماد شرکت بنابه هر دلیلی برای مدتی متوقف باشد، امکان فروش سهام شرکت تا بازگشایی نماد وجود ندارد.

 

صرفه جویی در مقیاس وکاهش هزینه معاملات

صندوق‌های سرمایه‌گذاری برای اینکه بازدهی مناسبی برای سرمایه‌گذاران خود کسب کنند، به طور مستمر در حال بررسی و تحقیق پیرامون شرایط بازار هستند و اغلب کارشناسانی را به این منظور اختصاص می‌دهند.

این در حالی است که اگر یک سرمایه‌گذار بخواهد شخصا از خدمات مشاوران و متخصصان بورس استفاده کند، باید هزینه قابل توجهی پرداخت کند.

همچنین اگرچه حجم خرید و فروش اوراق بهادار در یک صف بسیار زیاد است، اما هزینه انجام معاملات بین تمامی دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری آن صندوق تقسیم می‌شود و در نتیجه سهم هر یک از سرمایه‌گذاران از این هزینه ها کاهش پیدا می‌کند.

 

امکان انتخاب آسان

وجود تعداد زیاد و متنوعی از صندوق‌ها به سرمایه‌گذاران این فرصت را می‌دهد که صندوق مورد نظر خود را به راحتی انتخاب کنند.

لازم به ذکر است در حال حاضر بیش از ۱۰۰ صندوق سرمایه‌گذاری در بورس ایران فعالیت می‌کنند، که می توانید فهرست و نشانی این صندوق‌ها را از طریق پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار (www. seo. ir) همچنین با مراجعه به پایگاه اینترنتی شرکت مدیریت فناوری بورس تهران (http: //www. tsetmc. com) بخش صندوق‌ها می‌توانید ارزش روز واحدهای سرمایه‌گذاری هریک از صندوق های فعال در بورس را مشاهده کنید.

 

انواع صندوق‌های سرمایه گذاری

تنوع صندوق‌ها متناسب با سلایق و انتظارات سرمایه‌گذاران از جمله مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که در مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری به آن اشاره کردیم.

اگرچه در حال حاضر ده‌ها صندوق سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه کشور فعال است، در یک تقسیم بندی کلی صندوق‌های سرمایه‌گذاری به دو گروه اصلی طبقه بندی می‌شوند:

صندوق سرمایه گذاری با درآمد ثابت

همانطور که از اسم این صندوق‌ها هم مشخص است، این صندوق حداقل بازدهی تضمین شده را نصیب سرمایه‌گذاران خود می‌کند. بنابراین افرادی که واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق‌های بادرآمد ثابت را می‌خرند، در واقع سرمایه گذارانی هستند که تمایل چندانی به پذیرش ریسک بالا ندارند و انتظار دارند حداقل بازدهی تضمین شده را کسب کنند.

به همین علت مدیران این نوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری‌ منابع مالی حاصل از فروش واحدهای سرمایه‌گذاری را عمدتاً به خرید اوراق بهادار بدون ریسک یا کم ریسک مانند اوراق مشارکت و اوراق اجاره و دیگر موارد اختصاص می‌دهند تا بتوانند سود تضمین شده‌ای را برای سرمایه‌گذاران محقق کنند.

با توجه به اینکه صندوق‌های سرمایه گذاری با درآمد ثابت اغلب در اوراق مشارکت و اوراق اجاره سرمایه‌گذاری می‌کنند. در طول سال به طور مستمر سودهای نقدی دریافت می‌کنند و این سودها را به نسبت میزان سرمایه دارندگان واحدهای سرمایه-گذاری بین آنها تقسیم می‌کنند. بنابراین دارندگان واحدهای سرمایه‌گذاری این نوع صندوق‌ها هم مثل دارندگان سهام از دو محل امکان کسب بازدهی دارند. اول: دریافت سود نقدی و دوم: افزایش ارزش واحد سرمایه‌گذاری صندوق.

لازم به ذکر است که صندوق‌های با درآمد ثابت دارای ضامن نقدشوندگی و ضامن جبران خسارت احتمالی هستند و بنابراین پیش‌بینی‌های لازم برای پرداخت سود و همچنین اصل سرمایه افراد در این صندوق‌ها انجام می‌شود.

 

 

شاید این سوال مطرح شود که اگر قرار است این صندوق‌ها در اوراق بهادار بدون ریسک مثل اوراق مشارکت سرمایه‌گذاری کنند چرا خودمان مستقیما نسبت به خرید این اوراق اقدام نکنیم؟

پاسخ این است: صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت به جای خرید یک نوع اوراق مشارکت با بازده مشخص در ترکیب متنوع از انواع اوراق مشارکت با بازدهی‌های متنوع سرمایه‌گذاری می‌کنند و این امر امکان کسب بازدهی بیشتری را برای سرمایه‌گذاران صندوق در مقایسه با خرید مستقیم یک نوع اوراق مشارکت فراهم می‌کند.

به علاوه، فروش اوراق مشارکت به صورت مقطعی انجام می‌شود و ممکن است فرد در زمان انتشار این اوراق مبلغی برای سرمایه‌گذاری در اختیار نداشته باشد در حالی که فروش واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق به صورت مستمر انجام می‌شود و سرمایه‌گذار هر زمان که مبلغی برای سرمایه‌گذاری در اختیار داشته باشد می‌تواند از طریق این صندوق‌ها اقدام به سرمایه‌گذاری کند.

صندوقهای سرمایهگذاری در سهام

برخلاف صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت، صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام، بخش عمده منابع مالی خود را در سهام شرکت‌ها سرمایه‌گذاری می‌کنند. بنابراین طبیعتا ریسک سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها در مقایسه با صندوق‌های با درآمد ثابت بیشتر و البته انتظار کسب بازدهی از این صندوق‌ها هم بیشتر است.

برای افرادی که دارای قدرت ریسک‌پذیری بالاتری هستند و در عین‌حال تخصص و یا فرصت کافی برای سرمایه‌گذاری در بورس ندارند سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها می‌تواند مطلوبیت بیشتری داشته باشد. صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام به دو نوع تقسیم می‌شوند:

صندوق‌های کوچک

که تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری آن‌ها حداقل ۵ هزار و حد اکثر۵۰ هزار واحد است.

صندوق‌های بزرگ

که تعداد سرمایه گذاری آن‌ها حداقل ۵۰ هزار و حداکثر ۵۰۰ هزار واحد است.

 

لازم به ذکر است مبلغ پایه هر واحد سرمایه گذاری ۱۰۰ هزار تومان است. البته با گذشت زمان هراندازه عملکرد صندوق موفق تر و سودآوری بیشتری داشته باشد، ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری آن صندوق هم افزایش می‌یابد و در نقطه مقابل، اگر صندوق عملکرد موفقی نداشته باشد و سبد سرمایه‌گذاری مناسبی تشکیل نداده باشد، ممکن است ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق، رشد مناسبی نداشته باشد و حتی کاهش هم داشته باشد.

البته با توجه به اینکه مدیران و کارشناسان صندوق‌ها افراد حرفه‌ای و متخصص هستند، اغلب صندوق‌ها موفق به کسب سود قابل قبول می‌شوند و می‌توانند تا حد زیادی رضایت سرمایه‌گذاران را جلب کنند

 

معیارهای انتخاب یک صندوق سرمایهگذاری مناسب

آیا همه صندوق‌های سرمایه‌گذاری عملکرد یکسانی دارند؟ اگر عملکرد صندوق‌ها یکسان نیست چه معیارهایی برای انتخاب یک صندوق سرمایه‌گذاری مطلوب وجود دارد؟

اگرچه همه صندوق‌های سرمایه‌گذاری از افراد متخصص و مورد تایید در زمینه سرمایه‌گذاری تشکیل می‌شوند و تحت نظارت بورس فعالیت می‌کنند. اما همه این صندوق‌ها لزوماً عملکرد یکسانی ندارند و برخی صندوق‌ها نسبت به دیگران موفق‌ترند.

نگاهی اجمالی به ارزش روز واحدهای سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها به خوبی نشان می‌دهد که عملکرد صندوق‌ها یکسان نیست. معیارهایی را معرفی می‌کنیم که می تواند به شما در انتخاب یک صندوق سرمایه‌گذاری مناسب کمک کند.

عملکرد صندوق

یکی از معیارهای ارزیابی عملکرد صندوق، میزان رشد ارزش واحد سرمایه‌گذاری صندوق در مقایسه با دوره فعالیت آن صندوق است. گفتیم که ارزش پایه واحد سرمایه‌گذاری صندوق ۱۰۰ هزار تومان است.

مثلاً اگر ارزش واحد سرمایه‌گذاری صندوق «الف» در مدت یک سال فعالیت از ۱۰۰ هزار تومان به ۱۵۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده باشد، این صندوق در مقایسه با صندوق «ب» که ارزش واحد سرمایه‌گذاری آن در مدت یک سال فعالیت به ۱۳۰ هزار تومان رسیده، عملکرد موفق‌تری داشته است.

البته در مقایسه عملکرد صندوق‌ها با هم باید حتماً به این نکته مهم توجه داشته باشیم که زمان شروع فعالیت صندوق‌ها متفاوت است و ارزیابی عملکرد صندوق باید با توجه به طول دوره عمر فعالیت آن صندوق انجام شود.

نکته دیگری که در ارزیابی عملکرد صندوق موثر است، میزان نوسانات ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق است. صندوقی که در دوره فعالیت خود با آهنگ مناسب و مستمر رشد داشته در مقایسه با صندوقی که با هر اتفاق در بازار دچار نوسانات شدید شده ریسک کمتری دارد.

توجه به سبد سرمایه گذاری صندوق

یکی از موارد مهم برای انتخاب صندوق، میزان انطباق سبد سرمایه‌گذاری صندوق با فرصت‌های سرمایه‌گذاری است.

فرض کنید فردی در شرایط رونق بورس بخواهد صندوقی را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کند، طبیعا در این شرایط صندوقی که سهم بیشتری در اختیار دارد امکان رشد بیشتری هم دارد، چون به خاطر رونق بورس قیمت سهام در حال افزایش است.

در این شرایط صندوقی که بخش عمده دارایی آن را اوراق مشارکت تشکیل می‌دهد، گزینه مناسبی برای سرمایه‌گذاری نیست، چون بازده اوراق مشارکت ثابت است و رونق بورس تاثیری در افزایش بازدهی صندوق ندارد.

در نقطه مقابل در شرایط رکود بورس صندوقی که اوراق مشارکت بیشتری در سبد سرمایه‌گذاری خود دارد، گزینه‌ مناسب‌تری برای سرمایه‌گذاری است. زیرا بازدهی حداقل مشخص و تضمین شده نصیب سرمایه‌گذاران می‌کند. اطلاعات مربوط به ترکیب سبد سرمایه‌گذاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری به صورت مستمر و به روز در سایت اختصاصی هر یک از صندوق‌ها منتشر می‌شود.

 

توجه به نوع و ماهیت صندوق

قبلا عنوان کردیم که برخی صندوق‌ها، صندوق‌هایی با درآمد ثابت و بدون ریسک هستند. در حالیکه برخی دیگر از صندوق‌ها یعنی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام دارای ریسک هستند.

براین اساس سرمایه‌گذار با در نظر داشتن میزان ریسک‌پذیری خود نسبت به انتخاب صندوق اقدام کند. فردی که تمایل به پذیرش ریسک ندارد، بهتر است در صندوق‌های با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری کند. اما یک سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر، می‌تواند صندوق سرمایه‌گذاری در سهام را انتخاب کند.

بررسی عملکرد گذشته مدیران سرمایه گذاری صندوق

مدیران سرمایه‌گذاری صندوق‌ها در عملکرد صندوق‌ها نقش اساسی ایفا می کنند. با توجه به اینکه به کارگیری منابع صندوق‌ها نیازمند اطلاعات، دانش، شناخت بازار و تجربه است و از آنجا که تصمیمات یک مدیر توانمند مستقیماً در عملکرد صندوق موثر است.

بررسی وضعیت و سابقه مدیران سرمایه‌گذاری صندوق‌ها می تواند میزان توانمندی و موفقیت صندوق را تا حدودی مشخص کند.

در نظر داشتن هزینههای صندوق

اگرچه بخش عمده‌ای از هزینه‌های صندوق که شامل کارمزد صدور و یا ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری است، به لحاظ قانونی بین همه صندوق‌ها یکسان است. اما برخی صندوق‌ها برای اینکه جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد کنند، تخفیف‌هایی در میزان کارمزد خود در نظر می‌گیرند.

میزان هزینه‌ها در هر یک از صندوق‌ها به ویژه وقتی مبالغ سرمایه‌گذاری و دفعات صدور و ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری افزایش یابد، می‌تواند یکی از معیارهای مهم برای انتخاب صندوق باشد.

استفاده از کمک مشاوران سرمایهگذاری

امروزه خوشبختانه در بورس، شرکت‌هایی تحت عنوان شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری، با کسب مجوز از سازمان بورس تشکیل شده‌اند که می‌توانند با اخذ مبلغی به عنوان حق مشاوره به سرمایه‌گذاران در حوزه‌های مختلف سرمایه‌گذاری خدمات مشاوره‌ای ارائه دهند.

این شرکت‌ها با بررسی موارد متعددی از جمله ویژگی‌های شخصیتی و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار، طول دوره سرمایه‌گذاری و دیگر موارد، گزینه‌های مناسب سرمایه‌گذاری را به فرد پیشنهاد می‌دهند. یکی از مواردی که سرمایه‌گذار از خدمات شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری استفاده می‌کند، مشاوره در خصوص انتخاب صندوق سرمایه‌گذاری مناسب است.

برای مشاهده اطلاعات و نشانی شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری دارای مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار می‌توانید به پایگاه اینترنتی سازمان بورس به نشانی www. seo. ir مراجعه کنید.

فرایند سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری

اکنون تمام فرایندهای سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها، اینترنتی و مجازی شده است. اما اگر بخواهیم فرایند سنتی این کار را توضیح دهیم، ابتدا مراجعه سرمایه‌گذار به یکی از شعب صندوق سرمایه‌گذاری و دریافت فرم درخواست صدور واحد سرمایه گذاری است.

برای مشاهده نشانی و اطلاعات تماس صندوق‌های سرمایه‌گذاری می‌توانید به پایگاه اینترنتی سازمان بورس واوراق بهادار‏ به نشانی www. seo. ir بخش نهادهای مالی تحت‌نظارت مراجعه کنید.

لازم به ذکر است صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمدتا توسط شرکت‌های کارگزاری رسمی بورس اداره می‌شوند و بنابراین اغلب این صندوق‌ها در محل دفاتر شرکت‌های کارگزاری مستقر هستند.

تکمیل و ارائه فرم مربوطه و واریز وجه به حساب صندوق و مدارک دیگر

منظور از وجه مبلغ مورد نیاز برای خرید واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق به علاوه کارمزد صدور واحد ها است. مثلاً اگر فردی متقاضی خرید ۱۰ واحد سرمایه‌گذاری از صندوق «الف» باشد و قیمت هر واحد سرمایه‌گذاری این صندوق هم ۱۵۰ هزار تومان باشد، باید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بابت صدور این واحدها به علاوه مبلغ اندکی به عنوان کارمزد به حساب صندوق واریز کند.

کارمزد صدور واحدهای سرمایه‌گذاری به دو بخش کارمزد ثابت و کارمزد متغیر تقسیم می‌شود. کارمزد ثابت برای صدور واحدهای سرمایه‌گذاری فارغ از تعداد واحدها جمعاً مبلغ دو هزار تومان است.

یعنی، چه یک فرد درخواست صدور ۱۰ واحد سرمایه‌گذاری داشته باشد و چه ۱۰۰ واحد سرمایه‌گذاری، باید دو هزار تومان به عنوان کارمزد ثابت به صندوق پرداخت کند.

کارمزد متغیر هم متناسب با تعداد واحد های درخواستی سرمایه‌گذار تعیین می‌شود. در مجموع مبلغ کارمزد صدور واحدهای سرمایه‌گذاری زیاد نیست و حتی برخی از صندوق‌ها تخفیف‌هایی را برای سرمایه‌گذاران در نظر می‌گیرند.

سایر مدارک مثل شناسنامه و کارت ملی هم بعد از تکمیل فرم الزامی است.

ارائه اعلامیه صدور و گواهی سرمایه‌گذاری به متقاضی

گواهی سرمایه‌گذاری در واقع به منزله سندی است که میزان مالکیت فرد از دارایی‌های صندوق یا به تعبیر بهتر میزان واحدهای سرمایه‌گذاری فرد در صندوق را نشان می‌دهد و به همین علت ضروری است که سرمایه‌گذار در حفظ و نگهداری این گواهی دقت لازم را داشته باشد.

هنگام ابطال واحدهای سرمایه گذاری هم ارائه گواهی سرمایه‌گذاری به صندوق الزامی است.

فرآیند ابطال (فروش) واحدهای سرمایهگذاری صندوق ها

فرایند ابطال هم به صورت ۱۰۰ درصد اینترنتی قابل انجام است. اما در گذشته سرمایه‌گذار به یکی از شعب صندوق سرمایه‌گذاری مراجعه می‌کرد و فرم درخواست ابطال واحد سرمایه گذاری را دریافت می‌کرد. با تکمیل فرم و ارائه اصل سند سرمایه‌گذاری به همراه مدارک هویتی، نوبت به کسر کارمزد ابطال به حساب سرمایه-گذار می‌رسید و در نهایت بعد از حداکثر ۷ روز کاری، مبلغ به حساب سرمایه‌گذار واریز می‌شد.

معرفی سبدگردانی

یکی دیگر از شیوه‌های مناسب برای سرمایه‌گذاری افراد غیرمتخصص در بورس استفاده از خدمات سبدگردانی است.

منظور از سبد سرمایه‌گذاری یا اصطلاحا پرتفوی، انواع دارایی‌هایی است که یک شخص در آنها سرمایه‌گذاری کرده است. مثلاً اگر فردی در مجموعه سهام شرکت‌های مختلف و متنوع اوراق مشارکت و اوراق اجاره و دیگر موارد سرمایه‌گذاری کرده باشد، گفته می‌شود «سبد سرمایه‌گذاری آن فرد یک سبد متنوع است».

 

 

یکی از اشتباهات متداول بین سهامداران این نکته است که تصور می‌کنند سهام یک شرکت (که در مقطعی از زمان سهام سودآوری محسوب می‌شد) همواره سودآور است، در حالی که تغییر در عوامل اثرگذار بر قیمت سهام می‌تواند یک سهم ارزنده و سودآور را به یک سهم نه چندان سودآور و حتی زیان ده تبدیل کند.

بنابراین هرچقدر سهام موجود در سبد سرمایه‌گذاری فرد بیشتر باشد، ضرورت دارد که سرمایه‌گذار زمان بیشتری را به تحلیل و بررسی وضعیت این سهام اختصاص بدهد.

اما سوال اینجاست که برای افراد علاقمند به سرمایه‌گذاری در بورس که تخصص و یا فرصت کافی برای بررسی مستمر وضعیت سهام موجود در سبد سرمایه‌گذاری خود ندارند چه راهکاری وجود دارد؟ اولین راهکار سرمایه‌گذاری از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری است که بالاتر به صورت مفصل در این باره توضیح دادیم. اما راهکار دوم که می‌توانیم به اینگونه سرمایه-گذاران ارائه دهیم استفاده از خدمات سبدگردانی است.

سبد گردانی چیست؟

سبدگردانی یعنی تصمیم به فروش، خرید یا نگهداری اوراق بهادار به نام سرمایه‌گذار معین توسط سبدگردان در قالب قرارداد مشخص به منظور کسب انتخاب برای سرمایه‌گذاران.

به تعبیر ساده‌تر، سبدگردان یک شخص حقوقی، متخصص بورس است که با سرمایه‌گذار قراردادی منعقد می‌کند و در قالب این قرارداد برای سرمایه‌گذار و به نام خود او سبدی از انواع اوراق بهادار تشکیل می‌دهد و این سبد را به صورت مستمر مدیریت می‌کند.

سبدگردان در ازای ارائه این خدمت از سرمایه‌گذار کارمزد دریافت می‌کند. بنابراین شرکت‌های سبدگردانی شرکت‌های دارای نیروهای متخصص در زمینه بورس هستنند و به وکالت از سرمایه‌گذاران اقدام به تشکیل و مدیریت سبد سرمایه‌گذاری برای آن‌ها می‌کنند.

لازم به ذکر است شرکت‌های سبدگردانی موظف‌اند برای فعالیت خود از سازمان بورس و اوراق بهادار مجوز دریافت کنند و بنابراین عملکرد آن‌ا توسط این سازمان تحت نظارت قرار دارد.

 

 

با توجه به مفهوم سبدگردانی، لازم است چند نکته را در نظر بگیریم:

نکته اول: تفاوت سبدگردانی با صندوق‌های سرمایه‌گذاری این است که در سبدگردانی، خود سرمایه‌گذاری مستقیم مالک سهام و سایر اوراق بهادار محسوب می‌شود و سبدگردان صرفا به وکالت از سرمایه‌گذار اقدام به خرید و فروش اوراق بهادار می‌کند.

بنابراین سرمایه‌گذار دقیقا می‌داند که در سبد سرمایه‌گذاری سهام کدام شرکت و از هر سهم به چه میزان وجود دارد. در حالی که در صندوق‌های سرمایه‌گذاری فرد به صورت غیرمستقیم مالک سهام و سایر انواع اوراق بهادار خریداری شده توسط صندوق می‌شود. به این ترتیب سرمایه‌گذار سهام یا اصطلاحاً واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق می‌خرد و مدیر صندوق با وجوه حاصل از فروش واحدهای سرمایه‌گذاری اقدام به خرید سهام و سایر انواع اوراق بهادار می‌کند.

نکته دوم: براساس مقررات، سبدگردان موظف است قبل از تشکیل سبد سرمایه‌گذاری برای فرد، میزان ریسک‌پذیری فرد را ارزیابی کند و سبد سرمایه‌گذاری متناسب با میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار تشکیل بدهد.

مثلا سبدگردان برای فردی که قدرت ریسک‌پذیری کمتری دارد، عمدتاً اوراق مشارکت و اوراق اجاره که بازدهی ثابت دارد می‌خرد و مبلغ کمتر سرمایه فرد را برای خرید سهام که ریسک بیشتری دارد اختصاص می‌دهد. در حالی که بخش عمده سبد سرمایه‌گذاری یک فرد ریسک‌پذیر از سهام تشکیل شده است.

نکته سوم: سبدگردان موظف است برای ارائه خدمات، قرارداد مشخص منعقد کند. در این قرارداد، مواردی مثل میزان تعهدات سبدگردان در قبال سرمایه‌گذار، میزان کارمزدی که سرمایه گذار باید در ازای دریافت خدمات به سبدگردان پرداخت کند و نحوه گزارش دهی سبدگردان به سرمایه‌گذار مشخص می‌شود.

لازم به ذکر است میزان کارمزد خدمات سبدگردانی بر اساس توافق میان سرمایه‌گذار و سبدگردان و در چارچوب سقف تعیین شده توسط سازمان بورس مشخص و در قرارداد ذکر می‌شود.

نکته چهارم: میزان سرمایه فرد برای استفاده از خدمات سبدگردانی باید حداقل ۱۰ میلیون تومان باشد. بنابراین افرادی که کمتر از این مبلغ سرمایه داشته باشند، نمی‌توانند از خدمات سبدگردانی استفاده کنند.

 

معرفی مشاوره سرمایه گذاری

اگر از شما سوال کنیم که چه توصیه‌ای برای ورود افراد غیر متخصص به بورس دارید، حتماً یکی از سه پیشنهاد زیر را مطرح می‌کنید:

  • خرید اوراق بهادار بدون ریسک اوراق اجاره و یا اوراق مشارکت
  • سرمایه‌گذاری از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری
  • استفاده از خدمات سبدگردانی

یکی دیگر از راهکارهایی که افراد تازه وارد و غیرمتخصص می‌توانند برای سرمایه‌گذاری در بورس از آن استفاده کنند، کمک مشاوران سرمایه‌گذاری است.

 

مشاور سرمایهگذاری کیست؟

مشاور سرمایه‌گذاری شخص حقوقی است که در قالب قرارداد مشخص به سرمایه‌گذار درباره خرید و فروش اوراق بهادار مشاوره می‌دهد.

به بیان ساده‌تر، مشاور سرمایه‌گذاری که تخصص، تجربه و صلاحیت لازم در زمینه سرمایه‌گذاری در بورس را دارد، به سرمایه گذار کمک می‌کند تا با انتخاب صحیح سهام و سایر انواع اوراق بهادار، متناسب با میزان ریسک‌پذیری خود بازدهی مناسبی کسب کند.

با توجه به این توضیح میشود به اهمیت زیاد مشاوران سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه پی برد. به این دلیل که مشاوران سرمایه‌گذاری، در واقع از بروز تصمیم‌های غیر حرفه‌ای و بعضا شتاب‌زده در بورس جلوگیری می‌کنند و زمینه لازم برای ارتقای سطح تحلیل و تصمیم‌گیری آگاهانه در این بازار را فراهم می‌کنند. به این ترتیب نه تنها فرصت سودآوری سرمایه‌گذاران به ویژه افراد غیرحرفه‌ای در این بازار افزایش پیدا می‌کند، بلکه از بروز تلاطمات ناشی از رفتارهای هیجانی و غیر منطقی در بورس جلوگیری می‌شود.

 

 با توجه به تعریف مشاور سرمایه‌گذاری چند نکته مشخص می‌شود:

 

نکته اول: مشاوره سرمایه‌گذاری بر اساس تعریف قانونی یک شرکت است نه شخص حقیقی.

در حال حاضر علاوه بر برخی از شرکت‌های کارگزاری بورس که مجوز ارائه مشاوره هم از سازمان بورس دریافت کردند، چند شرکت مشاور سرمایه گذاری هم به صورت مستقل تاسیس شده که راهنمایی‌های لازم برای سرمایه‌گذاری در بورس را به مشتریان خود ارائه می‌دهند.

فهرست و مشخصات شرکت‌های کارگزاری دارای مجوز مشاوره سرمایه‌گذاری و همچنین شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری در پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار به نشانی www. seo. ir بخش نهادهای مالی تحت نظارت قابل مشاهده است. نکته مهمی که سرمایه گذاران باید توجه داشته باشند: برای دریافت خدمات مشاوره‌ای صرفا به کارگزاران و یا شرکت‌های مشاوره‌ای دارای مجوز رسمی سازمان بورس مراجعه کنند و از مراجعه به افراد شرکت‌ها یا پایگاه های اینترنتی که بدون مجوز در این زمینه فعالیت می‌کند جدا خودداری کنند.

نکته دوم: مشاور سرمایه‌گذاری موظف است قبل از ارائه خدمات مشاوره‌ای میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذار را ارزیابی کند. چون سبد سرمایه‌گذاری مناسب برای یک فرد با سبد سرمایه‌گذاری مناسب برای یک فرد ریسک‌گریز بسیار متفاوت است. برای اینکه مشاور سرمایه‌گذاری به شناخت مناسبی از وضعیت مشتری دست پیدا کند، لازم است قبل از ارائه خدمات مشاوره‌ای، اطلاعاتی مثل وضعیت شغلی و درآمدی مشتری، اهدافی که مشتری از سرمایه‌گذاری دنبال می‌کند، تجربیات قبلی مشتری در زمینه سرمایه‌گذاری و در نهایت میزان دارایی‌ها، تعهدات و پس انداز مازاد مشتری را در اختیار داشته باشد. البته لازم به ذکر است مشاور سرمایه‌گذاری بر اساس قراردادی که با مشتری منعقد می‌کند. تعهد می‌کند که این اطلاعات را محرمانه نگه دارد و از افشای آن نزد دیگران خودداری کند.

نکته سوم: در قراردادی که بین سرمایه‌گذار و مشاور سرمایه‌گذاری منعقد می‌شود، علاوه بر تعهد مشاور سرمایه‌گذاری که محرمانه نگه داشتن اطلاعات مشتری مواردی همچون نحوه ارائه خدمات به مشتری، میزان کارمزد دریافت از مشتری بابت ارائه خدمات مشاوره‌ای و سایر الزامات که شرکت مشاور سرمایه گذاری و مشتری باید رعایت کنند مشخص می‌شود. لازم به ذکر است مشاور سرمایه گذاری نمی‌تواند کارمزدی بیشتر از مبلغ تعیین شده از سوی سازمان بورس و اوراق بهادار دریافت کند.

معرفی شرکت پردازش اطلاعات مالی

همانطور که می‌دانید روزانه اطلاعات بسیار زیاد و متنوعی در بورس و همچنین در محیطی کلان اقتصادی تولید و منتشر می‌شود که تحلیل آن‌ها می‌تواند در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران موثر باشد و ریسک سرمایه‌گذاری افراد را کاهش دهد.

مثلاً اطلاعات منتشر شده در صورت‌های مالی شرکت روند معاملات، سهام شرکت در گذشته، اطلاعات مرتبط با شرکت‌های رقیب و وابسته، نوسانات نرخ ارز، تعرفه‌های صادرات و واردات قیمت جهانی نفت و دیگر موارد همگی از جمله اطلاعاتی هستند که یک سرمایه‌گذار برای اینکه بتوانید تصمیم درست و منطقی اتخاذ کند، به تحلیل و بررسی جامعه آنها نیاز دارد.

سوال اینجاست که «یک سرمایه گذار چطور می‌تواند این حجم از اطلاعات و روابط بین آنها را تحلیل کند و آیا اصلا همه سرمایه‌گذاران تخصص و دانش چنین کاری را دارند یا خیر؟ »

شرکت پردازش اطلاعات مالی دقیقا همین کار را انجام می‌دهد. با پردازش اطلاعات متعدد و موثر در سرمایه‌گذاری و تحلیل روابط بین این اطلاعات آن‌ها را به اطلاعات جامعه مختصر موثر و نظام‌مندی تغییر می‌دهد و در اختیار سرمایه گذاران قرار دهد تا سرمایه‌گذاران بتوانند در تصمیم‌گیری‌های خود برای خرید و فروش سهام و سایر انواع اوراق بهادار از این اطلاعات استفاده کنند.

بنابراین اطلاعات ارائه شده توسط شرکت‌های پردازش مالی در واقع برای سرمایه گذاران تصمیم سازی می‌کند و شرایط لازم برای تصمیم گیری مناسب و واقع بینانه را فراهم می آورد.

لازم به ذکر است فقط سرمایه گذاران نیستند که از اطلاعات ارائه شده توسط شرکتهای پردازش اطلاعات مالی استفاده می‌کنند. شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری، سبدگردان‌ها و شرکت های سرمایه‌گذاری که روزانه حجم زیادی اوراق بهادار خرید و فروش می‌کنند هم جزء مشتریان این شرکت به شمار می‌روند.

طبیعتا شرکت پردازش اطلاعات مالی هم در ازای اطلاعات پردازش شده به مشتریان خود از آنها مبلغی را تحت عنوان حق‌الزحمه دریافت می‌کند. برای مشاهده فهرست و مشخصات شرکت های پردازش اطلاعات مالی می‌توانید به پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار به نشانی www. seo. ir بخش نهادهای مالی تحت نظارت مراجعه کنید. تا به اینجا با مفهوم و کارکرد شرکتهای پردازش اطلاعات مالی آشنا شدید. در خصوص این شرکت ها چند قابل ذکر است:

نکته اول: شرکت پردازش اطلاعات مالی برای ارائه خدمات به مشتریان خود باید با آن‌ها قرارداد منعقد کند. در این قرارداد مواردی همچون نوع خدماتی که شرکت پردازش اطلاعات مالی به مشتری ارائه می‌دهد و میزان حق الزحمه که مشتری باید به شرکت بپردازد به طور شفاف ذکر می‌شود. همچنین در این قرارداد قید می‌شود که اطلاعات مشتری نزد شرکت پردازش اطلاعات مالی محرمانه بماند و شرکت مجاز به افشای اطلاعات نیست.

نکته دوم: با توجه به اهمیت اطلاعات در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران، شرکت پردازش موظف است اطلاعات را از منابع موثق و معتبر گردآوری کند و روابط بین این اطلاعات را هم براساس فرمول‌های استاندارد پردازش کند. شرکت پردازش اطلاعات مالی نسبت به صحت و اعتبار اطلاعات و نحوه پردازش آن‌ها در قبال مشتریان خود مسئولیت دارد.

نکته سوم: شرکت پردازش اطلاعات مالی گردآوری و تحلیل اطلاعات از نرم افزارهای خاصی استفاده می‌کنند. صحت عملکرد این نرم افزار ها باید توسط اشخاص متخصص و دارای مدارک حرفه‌ای سازمان بورس و اوراق بهادار به تایید برسد.

——***——

برای یادگیری بیشتر در مورد بورس، مقاله‌های زیر را برایتان آماده کرده‌ایم:

تاریخچه بورس جهان و ایران

سرمایه گذاری در بورس و مزایای آن

ریسک پذیری در بورس

ورود به بورس؛ چطور وارد بورس شویم؟

اوراق بهادار و انواع آن

سهام و انواع آن

شاخص بورس چیست؟ همه چیز در مورد شاخص بورس

حقوق سرمایه گذاران در بورس

معرفی پایگاه های اینترنتی

 

منبع اصلی: سازمان بورس کالای ایران

برای اطلاع از آخرین مطالب و رویدادهای آموزشی و تحلیل‌ها، عبدالحکیم بایی را اینستاگرام دنبال کنید.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید