شما سفته باز هستید یا سرمایه‌گذار؟!

موضوع آموزشی شانزدهمین دورهمی مجازی کافه پول، بررسی این پرسش بود که ما سفته باز هستیم یا سرمایه‌گذار؟ چه فرقی بین این دو مفهوم است و اصولا پاسخ به این سوال، چه تاثیری بر نگرش ما به رشد مالی دارد؟

کافه پول 16، شامگاه یکشنبه 26 مرداد 99 با حضور جمعی از علاقه‌مندان به مباحث مالی و سرمایه‌گذاری برگزار شد؛ در ادامه با من همراه شوید تا گزیده‌ای از مباحث مطرح‌شده در این دورهمی مجازی را برایتان بازگو کنم.

 

لینک‌های مرتبط:

بخوانید: تحلیل‌های هفتگی بازارهای طلا، سکه و دلار

ثبت‌نام کنید: ثبت‌نام در جدیدترین رویداد کافه پول

عضو شوید: کانال تلگرام کافه پول

 

—***—

 

نقدی بر تعریف رسمی سفته بازی

ما از شنیدن بعضی واژه‌ها، حالمان بد می‌شود. یکی از این واژه‌ها «سفته بازی» است. مثلا اگر به کسی بگویم فلانی سفته باز است، انگار به او، خانواده و شخصیتش توهین کردیم! من اینجا هستم تا به شما توضیح دهم که متوجه شوید سفته باز هستید یا سرمایه‌گذار؟ کدام بهتر است و چرا؟

سفته بازی اصطلاح عامیانه‌ای است که برای واژه speculator (به معنای نوسان‌گیر) در ایران رایج شده است. کسی که از نوسانات قیمت در بازار – اینجا به طور ویژه بازارهای مالی – سود می‌کند.

 

به عبارت دقیق‌تر اهل فن اسپکولیتور را این‌گونه تعریف می‌کنند: «واردشدن به معاملات مالی پرریسک به منظور سود بردن از نوسانات ارزش یک کالا یا خدمت.» اما اجازه دهید واژه به واژه این تعریف را با هم بررسی کنیم و ببینیم آخرش به کجا می‌رسیم؟!

«وارد شدن به معاملات مالی» ذاتاً هیچ اشکالی ندارد. ما الان در دامنه مالی و حتی غیرمالی فعالیت داریم و این مشکلی ندارد. ولی در این تعریف بعد از معاملات مالی به واژه «پر ریسک» می‌رسیم. و اینجا باید بگویم که ریسک برای هر فردی تعریف متفاوتی دارد. در اینجا چه کسی تعیین می‌کند دامنه ریسک هر کسی چه قدر است؟

در ادامه به واژه «سود بردن» می‌رسیم. ذات کار تجاری سودبردن است و این برای هر معامله‌ای صدق می‌کند. پس منحصر به سفته بازی نیست. درباره «نوسانات ارزش» یک کالا و خدمت هم که عملا داریم ذکر بدیهیات می‌کنیم. شما وارد هر معامله‌ تجاری که می‌شوید، در حقیقت از نوسانات ارزش سود می‌برید. در برخی معاملات بسامد این نوسانات بازه‌های زمانی چند هفته یا چند روزه را شامل می‌شود و در برخی دیگر ممکن است این بازه به چند دقیقه کاهش پیدا کند.

اگر از زاویه درصد سود و زیان و حجم معاملات هم به بحث نوسانات نگاه کنیم، باز هم با یک اتفاق طبیعی در تمام بازارها روبرو هستیم. پس تا اینجای کار را به خاطر بسپارید تا جلوتر با این قسمت بیشتر کار دارم.

 

بارِ احساسی واژه سفته‌ بازی!

گاهی اوقات سفته بازی با سرمایه گذاری مقایسه می‌شود و اهالی اقتصاد توصیه می‌کنند، سرمایه گذار باشید نه سفته باز. یا سهام‌دار باشید و سهام باز نباشید.

در بازارهای مالی مانند بورس، سکه، ارز و غیره، سرمایه‌گذاری یعنی انجام معامله در آن‌ها و استفاده از نوسانات قیمتی یا سود بردن از سود آن شرکت یا محلی که در آن پول گذاشته‌اید.

در این میان بیش از نیمی از افرادی که در بازار هستند، دنبال سود مجمع نیستند. سود مجمع یعنی اون بنگاه اقتصادی که شما سهامش را خریدید، سود کرده و پایان سال که مجمع عمومی تشکیل شد، بخشی از سود سالانه را بین سهام‌داران تقسیم می‌کنند.

نکته مهم این است که آیا برای ما سود مجمع یا نوسان بازار برای ما مهم است یا نیست؟ به نوع سهم بستگی دارد. برای بعضی از سهم‌ها رفتن به مجمع ارزش دارد و برای برخی دیگر خیر.

اما تمام اینها از نظر من بازی با کلمات است؛ برای تحریک احساسات مردم. ثروتمندان به‌خوبی می‌دانند چطور از بار منفی کلمات برای بازی با احساسات استفاده کنند. بکاربردن کلمه سفته بازی هم دقیقا از این الگو تبعیت می‌کند. وقتی به ما گفته می‌شود: «سفته باز»؛ احساس بدی به ما منتقل می‌شود. گویی تروریست اقتصادی و قاچاقچی هستیم! چرا؟ چون می‌خواهند حس منفی تزریق کنند تا بتوانند شما را به مسیری که دوست دارند، هدایت کنند. پس در هر فعالیت اقتصادی، حواستان به نوع احساساتی که با جملات، کلمات و خبرها در شما ایجاد می‌کنند، باشید. این بخشی از دسیسه ثروتمندان است.

سفته بازی از نگاه بنگاه‌های اقتصادی

اینجا گفتیم سفته بازها افرادی هستند که در معاملات مالی وارد می‌شوند، ریسک بالایی را پذیرفته و از نوسانات بازارهای مالی می‌خواهند سود بگیرند؛ اما واقعاً نباید اینطوری به کار نگاه کرد.

در بنگاه‌های اقتصادی سفته بازی به نوع دیگری تعبیر می‌شود. مثلا مغازه‌داری را در نظر بگیرید که هر ماه از تهران، اجناسی را به شهر خود می‌آورد و می‌فروشد. این فروشنده عملا دارد از نوسان قیمت بین تهران و شهرستان سود می‌برد. به نظر شما آیا ما نمی‌توانیم خود به تهران رفته و اجناس مورد نیازمان را بخریم؟ چرا می‌توانیم. اما آیا به صرفه است؟ معمولا خیر. پس تصمیم می‌گیریم برای کاری که آن فروشنده انجام می‌دهد، ارزش قائل شویم و به‌راحتی بپذیریم که او هم سود خودش را ببرد.

بیاید از یک زاویه دیگری هم قضیه را نگاه کنیم. مثلا یک کارآفرین که در کار تولید است را در نظر بگیرید. آیا تولیدکننده‌ای را می‌شناسید که چیزی را که تولید می‌کند، به قیمت تمام‌شده بفروشد و دنبال سود نباشد؟

قطعا کار احمقانه‌ای است. آن تولیدکننده، تولید می‌کند تا بفروشد و سود ببرد. از چه سود ببرد؟ از نوسانات ارزش یک کالا. پس آن قسمتی که وارد معامله فروش می‌شوید و می‌خواهید سود کنید، همان سفته بازی است.

پس با این اوصاف یا همه مردم سفته باز هستند یا سفته بازی درست معنی نشده است. اگر این تعریف را قبول دارید که هیچ؛ در غیر این‌صورت بی‌خود و بی‌جهت دور خودتان نچرخید و به اصطلاح ملق‌بازی را جلوی قاضی کنار بگذارید.

من تمام این‌ها را گفتم که فقط مقدمه چینی کنم تا خودتان فکر کنید و نگذارید با احساسات شما بازی شود و ملعبه دست ثروتمندان شوید. من نمی‌خواهم بار منفی این کلمه را به دوش بگیریم و ترجیح می‌دهم بگویم نوسان‌گیر.

 

اهمیت مشخص‌کردن ریسک در نوسان‌گیری

در هر معامله‌ای، باید ریسک‌تان را مشخص کنید. این میزان ریسک است که نوع کار را به‌خوبی مشخص می‌کند و این موضوع در بازارهای مالی اهمیت چند برابری پیدا می‌کند. برای این موضوع باید افق زمانی ماندگاری‌تان را در بازار تعری کنید. یعنی تا چه زمانی می‌خواهید در این بازار بمانید.

مثلا کسی که می‌گوید من می‌خواهم بلند مدت کار کنم. یعنی حداقل یک جلسه مجمع عمومی را باید برود. افق زمانی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت است تعیین می‌کند شما چه نوع سرمایه‌گذار و معامله‌گری هستید.

سود و زیان معامله‌گری در بازار دست کیست؟

آیا درست است که بگوییم در بازار، کسی از سرمایه‌گذاری بلندمدت ضرر نمی‌کند؟ قطعا خیر. ولی شما می‌توانید به گونه‌ای در بازارهای مالی در بلند مدت سرمایه گذاری کنید که به سود برید. واقعا بازار به کسی ضرر نمی‌زند. این خود ما هستیم که از بازار ضرر می‌خوریم.

چرا؟ چون خودتان تعیین می‌کنید که چقدر می‌خواهید از بازار سود به‌دست بیاورید و تا چه حد توان پذیرش ضرر را دارید. برای این کار هم باید به خوبی قوانین بازی را بشناسید و هم روی مهارت‌ها و ذهن‌تان کار کنید.

 

—***—

 

ممنون از این‌که با خلاصه مطالب کافه پول 16 همراه من بودید. بسیار خوشحال می‌شوم درباره مباحث ارائه‌شده در گزارش، سوالات‌تان را در بخش نظرات بپرسید تا در نخستین فرصت به آن‌ها پاسخ دهم و اگر تجربه‌ای دارید، ممنون می‌شوم بازگو کنید.

 

پیروز و ثروتمند باشید

عبدالحکیم بائی

برای اطلاع از آخرین مطالب و رویدادهای آموزشی و تحلیل‌ها، عبدالحکیم بایی را اینستاگرام دنبال کنید.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید